Bekledingcellen

Bekledingcellen, meestal aangeduid als epitheelcellen, vormen de bekleding van lichaamsoppervlakken en de binnenbekleding van organen en lichaamsholtes. Ze vormen epitheelweefsel, waarin cellen strak tegen elkaar liggen en een duidelijke apicale (bovenste) en basale (onderste) polarisatie vertonen. De cellen rusten op een basale membraan (basale lamina) die het epitheel verbindt met onderliggend weefsel. Epitheliale weefsels worden geclassificeerd naar combinatie van lagen en vorm van de cellen: éénlagig (simple) of meervallig (stratified) en vormen zoals plaveisel, kubisch en cilindrisch; daarnaast bestaan gespecialiseerde vormen zoals trilhaarbekleding (ciliair epitheel) en epitheel met microvilli.

Functies van bekledingcellen zijn onder meer bescherming tegen mechanische en chemische prikkels, het vormen van een barrière tegen ziekteverwekkers en vochtverlies, en het uitvoeren van selectieve reabsorptie en secretie. Ze spelen ook een rol bij transport van stoffen via transcellulaire of paracellulaire routes en leveren sensorische functies in zintuigepitheel.

Voorbeelden: huidepitheel is een stratified plaveisel epitheel; slijmvlies van het spijsverteringskanaal bestaat uit eenvoudig cilindrisch epitheel met microvilli voor absorptie; de luchtwegen bevatten een trilhaarbekleed epitheel met mucine-producerende gobletcellen; in de urinewegen ligt urotheel.

Celfunctie en onderlinge verbindingen: epitheelcellen zijn gekoppeld door tight junctions, adherens junctions en desmosomen; gap junctions zorgen voor intercellulaire communicatie. Ze vormen ook de basale lamina die het epitheel met onderliggend weefsel verbind.

Regeneratie is meestal snel: stamcellen in de basale laag vernieuwen beschadigd weefsel en vervangen verloren cellen.