Basisingrediënten

Basisingrediënten zijn de kernbestanddelen die de basis vormen van een gerecht, product of formulering. Ze bepalen doorgaans de smaak, textuur, structuur en voedingswaarde en komen in de meeste gevallen in de grootste hoeveelheden voor. De keuze voor basisingrediënten hangt af van het gewenste eindproduct, beschikbaarheid en kosten.

In de keuken omvatten basisingrediënten vaak verzadigde of onverzadigde vetten, vloeistoffen, zetmeel of bloem, eiwitten, suiker of zout en smaakdragers zoals bouillon of melk. Bij bakken spelen bloem, water of melk, vet, suiker, eieren en rijsmiddelen een centrale rol. Voor sauzen en soepen zijn basisproducten zoals bouillon, melk of room, boter of olie en aromatische basis ingrediënten zoals uien en knoflook bepalend. In dranken kunnen basisingrediënten water, suiker of zoetstoffen en basissmaken zijn.

Eigenschappen in de selectie zijn onder meer smaakbalans, textuur, houdbaarheid, voedingswaarde en allergenen. Prijs en beschikbaarheid spelen vaak een grote rol, evenals stabiliteit bij opslag of kookproces. Bij vervanging moeten de functionele eigenschappen van het basisingrediënt bewaard blijven; substituties kunnen de structuur of kooktijden beïnvloeden.

In receptontwikkeling fungeren basisingrediënten als raamwerk; variaties in overige ingrediënten leveren verschillende resultaten zonder de basisstructuur te doorbreken. In de productontwikkeling worden basisingrediënten vaak expliciet genoemd op ingrediëntenlijsten en het etiket, omdat zij invloed hebben op labeling, allergenennormen en voedingswaarde.

Andere toepassingsgebieden, zoals cosmetica of farmaceutische formuleringen, gebruiken hetzelfde concept: een basisingrediënt bepaalt de basis van de formule en wordt aangevuld met additieven of actieve stoffen.