Autobiografie

Een autobiografie is een non-fictie prozatekst die het eigen leven van de auteur beschrijft, geschreven in de eerste persoon, meestal met een focus op jeugd, opleiding, carrière, relaties en vormende ervaringen. Het doel is een samenhangend levensverhaal te presenteren zoals de auteur het beleeft.

Autobiografie onderscheidt zich van een biografie, die door iemand anders is geschreven, en van een memoir, dat vaak gericht is op specifieke periodes of thema's in plaats van het gehele leven. Sommige werken mengen herinneringen met reflectie en feiten, waardoor grenzen tussen genres vervagen.

De term is opgebouwd uit Griekse wortels (autos: zelf, bios: leven, graphein: schrijven). Moderne autobiografieën ontstonden in de 18e–19e eeuw en hebben zich sindsdien ontwikkeld tot een veelvoorkomende literaire vorm, met varianten zoals dagboekachtige notities, brieven of reflectieve verhaallijnen.

Stijl en structuur variëren: veel werken zijn chronologisch, maar auteurs kunnen zich ook richten op thema's of keerpunten. Ze vertrouwen op geheugen, bronnen en persoonlijke interpretatie, en de betrouwbaarheid van het vertelde verhaal is vaak onderwerp van discussie.

Inhoud en doel: onderwerpen zijn onder meer jeugd, opvoeding, werk, politiek, religie, trauma, verwezenlijkingen en nalatenschap. Doelen variëren van zelfportret en zelfverklaring tot ooggetuigenverslag, inspiratie voor lezers of ethische en maatschappelijke kritiek.

Bekende voorbeelden zijn onder meer The Autobiography of Benjamin Franklin, Gandhi's The Story of My Experiments with Truth, en Mandela's Long Walk to Freedom. Ethische overwegingen omvatten toestemming van anderen die genoemd worden en de mogelijkheid van vertekening of selectieve herinnering.