Allergiseren

Allergiseren is het proces waarbij blootstelling aan een allergeen leidt tot sensibilisatie van het immuunsysteem, zodat bij latere blootstelling een allergische reactie kan optreden. Het kan slaan op verschillende soorten allergenen, zoals inhalatie- of contactstoffen, voedsel of geneesmiddelen, en komt zowel in de algemene als in de beroepsomgeving voor.

Het mechanisme achter sensibilisatie houdt sterk met een immuunrespons te maken. Bij het eerste contact herkennen antigen-presenterende cellen het allergeen en presenteren het aan T-helper-2 cellen. Deze cytokinen stimuleren B-cellen tot productie van allergeen-specifiek IgE, dat bindt aan mestcellen en basofielen. Bij een volgende blootstelling zorgt kruis-linking van IgE op deze cellen voor afgifte van mediatorstoffen zoals histamine en leukotrienen, wat symptomen veroorzaakt als niezen, jeuk, rhinitis, conjunctivitis, hoesten, eczeem of astma. Sensitisatie kan zich door verschillende routes ontwikkelen en hangt af van genetische factoren, omgevingsinvloeden en de dosis en duur van blootstelling.

Veelvoorkomende allergenen zijn onder meer pollen, huisstofmijt, dierenwas (huid- en dander), voedselmiddelen zoals pinda, melk, ei en schaaldieren, medicijnen zoals penicilline, latex en cosmetica. De klinische presentatie varieert van allergische rhinitis en conjunctivitis tot uitslag en, in ernstigere gevallen, anafylaxie. Diagnostiek gebeurt via anamnese, huidpriktesten of bepaling van specifieke IgE in het bloed. Behandeling richt zich op vermijden van het allergeen, symptomatische medicatie (antihistaminica, neussprays, inhalatiesteroïden) en in sommige gevallen allergie-immunotherapie. Preventie en onderzoek richten zich op betere identificatie van risicofactoren, patiëntenondersteuning en mogelijkheden om sensibilisatie op lange termijn te verminderen.