Albanees

Albanees is de Nederlandse term voor een persoon van Albanese afkomst of uit Albanië. De Albanezen vormen een etnische groep die in de Balkan woont en een eigen taal, cultuur en geschiedenis heeft.

In de hedendaagse kaart wonen Albanezen vooral in Albanië, Kosovo, Noord-Macedonië, Montenegro en delen van Servië. Daarnaast bestaat een aanzienlijke diaspora in Italië, Griekenland, Duitsland, Zwitserland, Nederland en de Verenigde Staten.

Taal: De Albanese taal (Shqip) behoort tot de Indo-Europese talen en kent twee hoofd dialecten: Gheg (noorderlijk) en Tosk (zuidoostelijk). Het standaard Albanese is gebaseerd op het Tosk-dialect en wordt geschreven met het Latijnse alfabet. Het gebruik van Albanees is officieel in Albanië en Kosovo; in sommige gemeenten van Noord-Macedonië, Montenegro en Griekenland heeft het bovendien een erkende status.

Geschiedenis: Het Albanese volk heeft mogelijk wortels in de oude Illyriërs. In de middeleeuwen ontwikkelde zich een eigen identiteit. Een bekend historisch figuur is Skanderbeg, die in de 15e eeuw tegen de Ottomanen vocht. Albanië werd in 1912 onafhankelijk. Kosovo riep in 2008 onafhankelijkheid uit, wat door veel landen werd erkend maar niet door alle staten.

Cultuur: Het culturele erfgoed omvat muziek, dans, literatuur en traditionele ambachten. Religie is tegenwoordig divers: islam, katholicisme en orthodoxie vormen de belangrijkste stromingen. Traditionele gebruiken zoals familiebanden en lokale gemeenschap spelen nog steeds een rol, en het kanun (traditionele rechtspraak) heeft historisch binnen sommige regio’s betekenis gehad.