Afstandsbedienbare

Afstandsbedienbare is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat aanduidt dat een apparaat, voertuig of systeem op afstand bediend kan worden. Het beschrijft een eigenschap van het object in tegenstelling tot bediening ter plaatse. De term is opgebouwd uit afstand, bediening en -baar en wordt veel gebruikt in zowel consumentenproducten als industriële toepassingen. Een afstandsbedienbaar apparaat kan worden aangestuurd via een apart bedieningsapparaat, een app of een centrale controle.

Technisch gezien bestaat een afstandsbedienbaar systeem doorgaans uit een zender, een ontvanger en een uitvoer die de gewenste handeling in het apparaat activeert. Besturing vindt meestal plaats via een draadloze verbinding zoals infrarood, radiofrequentie, Bluetooth of Wi‑Fi, maar kan ook via een bekabelde koppeling of via internet verlopen. Bij consumententoestellen is de afstandsbediening vaak een klein apparaat met knoppen of een app; bij industriële toepassingen worden robuuste besturings- of PLC-systemen gebruikt.

Voorbeelden en toepassingen: afstandsbedienbare televisies, audio- en videoapparatuur, camera’s, drones, robots en industriële kranen of pompen. In de industrie maakt men onderscheid tussen teleoperatie (op afstand besturen) en automatische bediening, maar beide vallen onder het begrip afstandsbedienbaar.

Veiligheid en regelgeving: remote bediening brengt risico’s met zich mee, zoals onbevoegde toegang, interferentie en afluisteren. Beveiligingsmaatregelen omvatten authenticatie, encryptie en robuuste communicatiemethoden. In veel sectoren gelden normen en richtlijnen voor betrouwbaarheid, veiligheid en beveiliging van op afstand bediende systemen.

Geschiedenis: het concept van op afstand bedienen gaat terug tot de late 19e eeuw. Nikola Tesla toonde in 1898 een op afstand bediende boot. Vanaf de vroegste helft van de 20e eeuw ontstonden radio- en later infraroodbediening, waarna IR-bediening in de jaren 1980 wijdverspreid werd in consumententechnologie, gevolgd door steeds geavanceerdere radio- en IP-gebaseerde systemen.