zogenoemd

Zogenoemd is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat doorgaans wordt vertaald als "so-called" in het Engels. Het wordt gebruikt om een aanduiding of benaming aan te geven die wijdelijk wordt gehanteerd maar mogelijk omstreden, verouderd of bedoeld is voor retorisch effect. Met zogenoemd geeft de spreker aan dat deze benaming wel door anderen wordt gebruikt, maar niet als definitieve of objectieve beschrijving moet worden gezien. Het kan ook een zekere scepsis of twijfel over de juistheid van de etikettering aangeven.

Gebruik en vorm: In de praktijk verschijnt zogenoemd meestal vóór het zelfstandig naamwoord in een vaste combinatie, zoals het zogenoemde probleem of de zogenoemde maatregel. Het kan ook predicatief voorkomen, bijvoorbeeld: Dit is het zogenoemde probleem. Soms wordt de vorm aangepast aan het geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord, bijvoorbeeld: het zogenoemde idee, de zogenoemde norm.

Oorsprong en toon: Zogenoemd is afgeleid van zo- ('zo') en genoemd ('genoemd'). Het gebruik is wijdverbreid in journalistiek, politiek en academische teksten. De toon is doorgaans neutraal tot kritisch; in sommige gevallen kan het een lichte denigrerende ondertoon dragen wanneer de spreker de label als misleidend of discutabel beschouwt. Het Engelse equivalent is 'so-called'. Het woord is nuttig voor het onderscheiden van gangbare benamingen van wat als zekerheid wordt gepresenteerd, en het signaleert dat de label zelf onderwerp van debat kan zijn.