vochtprocessen

Vochtprocessen is een verzamelterm voor de processen die vocht (water) in en rondom materialen en systemen transporteren, opslaan en reguleren. Ze spelen een sleutelrol in bouwkunde, bodembeheer en agrarische toepassingen. Vocht kan voorkomen als vloeistof in poriën, als waterdamp in de poreuze ruimte of als vloeistof op oppervlaktes. Het gedrag wordt beïnvloed door temperatuur, relatieve vochtigheid, druk en de poreuze structuur van het materiaal.

De belangrijkste transportmechanismen zijn diffusie van waterdamp (verplaatsing langs vochtigheidsgradiënten), advektie (transport door luchtstroming), en capillaire werking (opzuiging of afvoer van vocht langs de wanden van kleine poriën). In veel materialen is ook condensatie en verdamping aan oppervlaktes aanwezig, waardoor verzadiging en condensatiepunten ontstaan. Sorptie of hygroscopisch opslag verwijst naar het vermogen van een materiaal om watermoleculen tijdelijk te binden, wat bijdraagt aan vochtbuffering.

Vochtprocessen omvatten ook opslag (vochtcapaciteit) en transport in verschillende toestanden: hygroscopisch vocht in mineralen, capillair vocht en bulkvocht. In de aarde bepaalt vochttransport de bodemvocht en beschikbaarheid voor planten; in gebouwen bepaalt het binnenklimaat en het risico op schimmel en schade aan constructies.

Modellering van vochtprocessen gebruikt concepten uit diffusie- en stromingsmechanismen in poriën (Darcy-wet), sorptie-koppelingen, en fase-overgangen; meetmethoden omvatten gravimetrische metingen, vochtpotentiaalmetingen en impedantie- of resonantietechnieken op bouwmaterialen. Begrip van vochtprocessen ondersteunt ontwerp en onderhoud van constructies, bodems en gewassen door betere voorspelling van vochtbewegingen en opslag.