vasomotorisch

Vasomotorisch is een aanduiding voor zaken die betrekking hebben op de vasomotorische regeling van de bloedvaten. Het verwijst naar de controlesysteem dat de diameter van slagaders en arteriolen bepaalt en daarmee de regionale bloedstroom en de totale vaatweerstand beïnvloedt.

De belangrijkste regulatie vindt plaats via het autonome zenuwstelsel, met name het sympathische systeem. Neurotransmitters zoals noradrenaline reageren op α1-receptoren en veroorzaken aanleiding tot vasoconstrictie, terwijl in sommige zonden epinefrine via β2-receptoren juist vasodilatatie kan bewerkstelligen. Lokale factoren, zoals metabole signalen (CO2, O2, adenosine, lactaat) en endothele factoren (nitric oxide, endotheline), dragen eveneens bij aan vasomotorische aanpassingen van de bloedvaten.

Centraal wordt vasomotorische toon geregeld in het vasomotorische centrum van de medulla oblongata, met input van baroreceptoren en chemische receptoren. Deze integratie zorgt voor snelle reflexaanpassingen om de bloeddruk en de weefseldoorbloeding te stabiliseren, zowel bij plotse houdingveranderingen als tijdens fysieke activiteit.

Pathologische verstoringen van vasomotorische controle kunnen leiden tot aandoeningen zoals orthostatische hypotensie, Raynaud-fenomeen en vasomotorische symptomen bij menopauze (bijvoorbeeld opvliegers). Vasomotorisch regelt dus de basisdynamiek van vasculaire tonus en speelt een centrale rol in de regulatie van bloeddruk en weefselperfusie.