uitgeslagen

Uitgeslagen is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord en het verleden deelwoord van het werkwoord uitslaan, met het prefix uit-. Het woord geeft een toestand aan die ontstaan is doordat iets is aangetast, verwijderd of verricht is door een slag of impact, en kan daarnaast in botanische context verwijzen naar iets dat geopend of uitgebloeid is.

Veelgebruikte betekenissen

- Medisch of gevaarlijk letsel: iets is uitgeslagen wanneer een slag of klap een beschadiging heeft veroorzaakt, bijvoorbeeld tanden. Voorbeeld: tanden uitgeslagen. In zinnen als “De tegenstander is uitgeschlagen” wordt het begrip kampioen of knockout bedoeld in sportieve context.

- Botanie en tuinbouw: een bloem of knop die zich volledig heeft ontplooid kan als “uitgeslagen bloem” of “uitgeslagen knop” worden aangeduid, wat aangeeft dat hij geopend of uitgebloeid is.

- Figuratieve toepassingen komen voor, meestal in de zin van „het is uitge­slagen/uitgeslagen” in informele taal om een negatieve of onverwachte uitkomst te beschrijven, maar dergelijke runtjes variëren in gebruik en voorkomen minder vaak dan de duidelijke lichamelijke of botanische betekenissen.

Spelling en grammatica

Uitgeslagen is de standaard vorm en functioneert als adjectief. Het past zich aan het zelfstandig naamwoord aan en kan voorkomen in combinatie met hebben of zijn, afhankelijk van de constructie; bijvoorbeeld “tanden zijn uitgeslagen” of “de tanden zijn uitgeslagen”.

Relatie tot andere termen

Verwante termen zijn onder meer uitslag (zelfstandig naamwoord met verschillende betekenissen zoals resultaat of huiduitslag) en uitgeslagen (zonder uit- prefix). Uitgeslagen onderscheidt zich door de specifieke betekenis van een slag of opening, afhankelijk van de context.

---