tromboseziekten

Tromboseziekten zijn aandoeningen waarbij bloedstolsels in venen of slagaders ontstaan en de bloedstroom belemmeren. Ze kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, variërend van pijn en zwelling tot dreigende complicaties zoals longembolie of beroerte. Subtypes zijn onder meer veneuze trombose, arteriële trombose en voorkomens/risico’s bij speciale situaties zoals na chirurgische ingrepen of tijdens zwangerschap.

Venous thrombosis omvat diepe veneuze trombose (DVT), meestal in de benen, en longembolie (PE) wanneer een stolsel de longvaten blokkeert. DVT kenmerkt zich vaak door pijn, zwelling en warmte in een been; PE kan kortademigheid, pijn op de borst en snelle ademhaling veroorzaken. Arteriële thrombose treft slagaders en kan leiden tot een hartinfarct of een beroerte, met plotselinge pijn en verlies van functie.

De oorzaken komen voort uit Virchow’s triade: stase van het bloed, endotheelbeschadiging en hypercoagulabiliteit. Risicofactoren zijn onder meer ouder worden, immobilisatie, naaste chirurgie, zwangerschap, hormonale anticonceptie, roken, obesitas, kanker en genetische aanleg zoals factor V Leiden of protrombine genmutaties.

Diagnose en behandeling hangen af van het type en de locatie. Diagnostiek maakt gebruik van klinische beoordeling, D-dimeertesten en beeldvorming (duplex-ultrasound, CT-angiografie van de longen, MRI). Behandeling omvat meestal anticoagulantia voor veneuze trombose; bij arteriële trombose kunnen antitrombotica en, indien nodig, reperfusie-interventies worden toegepast. Preventie richt zich op mobilisatie, juiste behandeling van risicofactoren en in ziekenhuizen profylaxe tegen trombose.

Complicaties kunnen recidief trombose, longembolie, posttrombose syndroom en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie zijn. Tromboseziekten vereisen tijdige diagnose en vervolgzorg om ernstige uitkomsten te voorkomen.