testamenten

Testamenten zijn documenten waarin een persoon, de testateur, bij overlijden bepaalt hoe zijn of haar vermogen wordt verdeeld en wie als executeur optreedt. Daarnaast kunnen zij voogden voor minderjarige kinderen aanwijzen, giften of legaten toewijzen en specifieke bezittingen benoemen. Het doel is duidelijkheid geven aan nabestaanden en het vermogen volgens de wens van de overledene regelen.

In de Nederlandse rechtspraak bestaan twee hoofdvormen. Een notarieel testament (authentieke akte) wordt opgesteld door een civiel-notaris en vereist geen getuigen. Een onderhandse (privé) testament is schriftelijk, ondertekend door de testateur en bevestigd door ten minste twee aanwezige getuigen die ook ondertekenen. Een codicil is een aanvullend document dat een testament wijzigt of aanvult en moet dezelfde vormvereisten volgen.

Een testament kan oudere testamenten intrekken of wijzigen, afhankelijk van de formulering. Bij tegenstrijdigheden geldt over het algemeen dat een latere wil de oudere voor zover deze strijdig is, vervangt. Testateurs moeten dus rekening houden met geldige herroepen en de geldigheid van hun disposities.

Na overlijden vindt de uitvoering plaats via erfopvolging volgens het testament, meestal door een door de testateur aangewezen executeur. Als er geen testament is, geldt de intestate erfopvolging volgens de wet. De notaris en het juridisch kader zorgen voor de probate, betaling van schulden en verdeling van de nalatenschap.

In Nederland bewaren notaries notariële testamenten in het Centraal Testamentenregister, wat de vindbaarheid vergemakkelijkt. Voor privéstaten kan het registreren van de testamenten ook worden overwogen. Testamenten vormen zo een centraal instrument voor planning en na-oorlogs betrouwbaarheid.