röntgentechnieken

Röntgentechnieken is een verzamelnaam voor beeldvormingstechnieken die gebruikmaken van röntgenstraling om de interne structuur van objecten of lichamen zichtbaar te maken. In de geneeskunde worden ze toegepast voor diagnostiek en behandeling, in de tandheelkunde voor onderzoek van tanden en kaak, en in de industrie voor niet-destructief testen van materialen en constructies.

Het basisprincipe is dat röntgenstraling door verschillende weefsels verschillend wordt geabsorbeerd. Bot en dicht weefsel absorberen meer straling dan lucht of weke delen, wat resulteert in contrastrijke opnames op een detector of film. Digitale detectors vervangen film in moderne systemen en maken beeldverwerking mogelijk.

Belangrijke technieken zijn radiografie (2D opnames), fluoroscopie (live beeld) en CT (computed tomography) die cross-sectionale beelden leveren. Mammografie en dentale imaging (onder andere periapikale en bite-wing opnames) worden veel toegepast; CBCT biedt 3D beeldvorming voor de maxillofaciale regio. Voor sommige onderzoeken worden contrastmiddelen gebruikt, zoals jodium- of bariumhoudende middelen, om lumenen en bloedvaten beter zichtbaar te maken.

Digitalisering bracht digitale radiografie (DR) en geavanceerde beeldverwerking, wat diagnostische kwaliteit en dosisreductie mogelijk maakt. Nieuwe modaliteiten zoals CBCT en tomosynthese leveren drie-dimensionale of quasi-3D beelden voor specifieke klinische toepassingen.

Stralingsbescherming is een cruciaal onderdeel: het ALARA-principe, shielding met lood en een juiste afstelling van de apparatuur helpen de dosis te beperken en veiligheid te waarborgen.

Toepassingen variëren van klinische diagnostiek tot industriële niet-destructieve testing, en van basale röntgenfoto’s tot geavanceerde 3D-beelvorming. De ontdekking van röntgenstraling door Wilhelm Conrad Röntgen in 1895 markeerde het begin van radiologie.