prothesecontrole

Prothesecontrole verwijst naar de technologieën en methoden die worden gebruikt om intentie-signalen van een gebruiker om te zetten in bewegingen van een prothese, meestal een armprothese. Doel is om controle op een natuurlijke en soepele manier te laten verlopen, zodat de prothese verschillende bewegingen en grijpmogelijkheden kan uitvoeren.

Signalen en bedieningsmethoden

Voor de bediening worden vaak niet-invasieve signalen gebruikt, zoals elektromyografie (EMG) van resterende arm- of schouderspieren. Ook zenuwsignalen via perifele zenuwen (ENG) en, minder vaak, mechanomografische signalen (MMG) worden onderzocht. Op implantaatniveau bestaan er neurale interfaces die signalen rechtstreeks uit zenuwen of spieren halen. De controle kan direct zijn, waarbij een signaal een specifieke beweging aanstuurt, of proportioneel, waarbij de sterkte of snelheid van de beweging afhangt van de signaalsterkte. Een derde benadering is patroonherkenning, waarbij machine learning wordt toegepast om meerdere bewegingen af te leiden uit complexe signaalpatronen. Deze methoden vereisen vaak calibratie en regelmatige herleerprocessen.

Feedback en embodiment

Een belangrijk aandachtspunt is sensorische feedback. Veel protheses bieden beperkte of geen natuurlijke gevoelsfeedback, wat de precieze grijpcontrole bemoeilijkt. Onderzoek naar haptische feedback, vibrotactiele signaling en directe sensoren in de prothese streeft naar een gevoel van aanraking en controle te verbeteren.

Toepassingen en ontwikkeling

Prothesecontrole wordt het meest toegepast bij bovenarmprothesen met meerdere DOF (grijpen, pols, extensie). De afgelopen decennia zijn myoelectrische en patroonherkenningssystemen geavanceerder geworden, met prothese-merken die multi-articulate hand- en polsbewegingen bieden. Uitdagingen blijven variatie in signalen, afstelling en kosten, terwijl onderzoek zich richt op betere algoritmen, lange termijn betrouwbaarheid en sensomotorische feedback.