polysachariden

Polysachariden zijn lange koolhydraten die bestaan uit vele monosacharide-eenheden die via glycosidische bindingen aan elkaar zijn gekoppeld. Ze vormen een grote groep macromoleculen die overal voorkomen in planten, dieren en micro-organismen. De bouwstenen zijn meestal hexose- of pentosemonosachariden, zoals glucose of galactose. De polymerisatie gebeurt door enzymen die opeenvolgende suikers koppelen tot lange ketens, wat resulteert in zeer hoge moleculaire gewichten. Polysachariden kunnen lineair of vertakt voorkomen en kunnen zowel opslag- als structurele functies hebben.

Opdeling in twee hoofdgroepen gebeurt op basis van samenstelling: homopolysachariden bestaan uit één soort monosacharide (bijv. amylose en amylopectine uit glucose in planten; glycogeen uit glucose in dieren), terwijl heteropolysachariden uit meerdere suikers bestaan (bijv. pectines, hemicelluloses en mucinen). Ze kunnen ook worden ingedeeld naar functie in opslagpolysachariden en structurele polysachariden. In planten verschijnen bijvoorbeeld zetmeel als opslagpolysacharide en cellulose als structureel bestanddeel van de celwand, terwijl chitine als structureel polymeer in exoskeletten van arthropoden voorkomt. Daarnaast spelen pectines en hemicelluloses een belangrijke rol in de plantaardige celwand.

In voeding leveren polysachariden zowel energie als voedingsvezels. Luchtige zetmeelglucose levert energie bij mensen, terwijl cellulose, hemicellulose en pectines vaak niet verteerbaar zijn en dienen als voedingsvezel. Enzymatisch kunnen mensenzetmeel en sommige polysachariden afbreken, maar beta-1,4-glycosidische bindingen in cellulose vereisen speciale microbieel enzymwerk.

Toepassingen in industrie en voeding zijn onder meer verdikkers, gelerijen en stabilisatoren, evenals grondstoffen voor biobrandstoffen, papier en textiel.