nominaalvormide

Nominaalvormide is een term uit de taalkunde die verwijst naar de set van woordvormen die functioneren als zelfstandig naamwoord of als naamwoordachtig element in een zin. Hieronder vallen de verbuigingsvormen van zelfstandige naamwoorden en voornaamwoorden, evenals de vormen die ontstaan door afleiding of nominalisatie van andere woordsoorten.

In talen met grammaticale gender- en gevalssystemen dragen nominale vormen vaak markeringen voor getal (enkelvoud meervoud), geval (onderwerp, lijdend voorwerp, bezit, enzovoort) en soms geslacht en bepaaldheid. Deze markeringen bepalen ook de overeenstemming met bijvoeglijke naamwoorden en werkwoorden binnen een woordgroep. Nominaalvormen onderscheiden zich van verbale vormen, die kenmerken als tijd,aspect, wijs en persoon weergeven.

Nominalisatie is een verwant proces waarbij niet-nominale woorden of zinsdelen worden omgezet in naamwoorden. Voorbeelden zijn de Engelse vormen running en happiness, of Franse en Duitse nominalisaties van werkwoorden. Ook bij voornaamwoorden en getalswoorden ontstaan specifieke nominale vormen die in zinsverband functioneren als referentiepunten of kern van de naamwoordgroep.

In taalkundige typologie varieert de nominale morfologie sterk tussen talen. Sommige talen zijn relatief analytisch met weinig affixen, terwijl andere talen uitgebreide naamvals- en getalsmarkeringen hebben (bijv. Latijn, Russisch) of agglutinerende systemen gebruiken (zoals Fins, Turks). Deze variatie beïnvloedt hoe nominale vormen syntactische relaties binnen zinnen aangeven en hoe ze samengroeien in naamwoordgroepen en argumentstructuren.

Samengevat beschrijven nominaalvormide de formele varianten van woorden die als namen verwijzen of daar functioneel naar verwijzen, inclusief hun markeringen en de rol die ze spelen in zinsbouw en woordgroepen.