metagegevens

Metagegevens zijn gegevens over andere gegevens. Ze beschrijven kenmerken van een resource, zoals wat het is, wie het heeft gemaakt, wanneer het is gemaakt, waar het vandaan komt en hoe het beheerd kan worden. Metagegevens vergemakkelijken vindbaarheid, identiteitsvaststelling, beheer en behoud.

Belangrijke typen metagegevens zijn beschrijvende metadata (titel, maker, samenvatting), structurele metadata (hoe onderdelen met elkaar verbonden zijn), administratieve metadata (rechten, bewaarbeleid, provenance) en technische metadata (formaat, bestandsgrootte, resolutie). Veelgebruikte standaarden zijn Dublin Core, METS, PREMIS en schema.org; deze standaarden ondersteunen uitwisseling en interpretatie van metadata.

Metagegevens dienen onder meer voor vindbaarheid in catalogi en zoekmachines, identificeerbaarheid, bewaren en terugvinden van bronnen, en voor beheer en integriteit van informatiesystemen. Ze maken ook interoperabiliteit tussen systemen mogelijk en ondersteunen audit en rapportage.

Voorbeelden per domein: in bibliotheken en archieven wordt beschrijvende metadata gebruikt voor catalogisering; digitale media zoals foto’s en video’s bevatten EXIF- en IPTC-metadata; op webpagina’s staan meta-tags met beschrijving en sleutelwoorden; bij onderzoeksdata beschrijven datastructuren en variabelen de dataset.

Normen en interoperabiliteit: standaarden maken metadata uitwisselbaar tussen systemen. Dublin Core biedt een compacte set elementen; METS en PREMIS worden vaak ingezet bij digitale objecten en digitaal behoud. Kwaliteit en consistentie van metadata hangen af van duidelijke definities, controleprocessen en periodieke verrijking.

Privacy en governance: metagegevens kunnen persoonlijke of gevoelige informatie bevatten; daarom zijn privacy-, beveiligings- en beleidsmaatregelen cruciaal. Metadata-management omvat creatie, validatie, verrijking, migratie en langdurig onderhoud.