luchtwegallergieën

Luchtwegallergieën zijn allergische aandoeningen die de luchtwegen beïnvloeden, met name allergische rhinitis en astma. Ze ontstaan door sensibilisatie voor inhalatie-allergenen en zijn IgE-gemedieerd. De klachten variëren per persoon en kunnen seizoensgebonden of jaarrond voorkomen.

Veel voorkomende triggers zijn pollen (gras, bomen en kruiden), huisstofmijt, schimmelsporen, dierlijke haren (kat en hond) en cockroach-allergen. Blootstelling kan tijdelijk zijn tijdens het pollenseizoen en jaarrond in woonomgevingen.

Pathofysiologisch bestaan er twee fasen: een vroege fase met onmiddellijke klachten door vrijgegeven mediatoren en een late fase met aanhoudende ontsteking. Bij eerste blootstelling produceert het immuunsysteem IgE-antilichamen die zich aan mestcellen en basofielen binden; bij latere blootstelling komen histamine, leukotrienen en andere stoffen vrij, wat zwelling, slijm en hyperreactiviteit veroorzaakt.

Symptomen komen overeen met de aangetaste luchtwegen: niezen, jeukende en verstopte neus, loopneus en tranende ogen bij rhinitis; hoesten, piepen en kortademigheid bij astma. Klachten kunnen erger zijn bij inspanning of ’s avonds en ’s nachts.

Diagnose gebeurt op basis van klinische geschiedenis en blootstelling, bevestigd door huidpriktesten of meting van specifieke IgE in serum. Bij astmasymptomen kan longfunctietesten worden toegepast, bijvoorbeeld spirometrie, en provocatietesten kunnen worden overwogen.

Behandeling en preventie bestaan uit het vermijden van triggers waar mogelijk en symptoomcontrole. Bij rhinitis zijn intranasale corticosteroïden vaak de eerste keus, eventueel aangevuld met antihistaminica. Bij astma worden inhalatiecorticosteroïden en bronchodilatoren gebruikt. Allergenenspecifieke immunotherapie (SCIT of SLIT) kan voor geselecteerde allergenen en patiënten een optie zijn om gevoeligheid te verminderen.