koppelingsplaat

Een koppelingsplaat is een plaat die deel uitmaakt van een koppeling of koppelingssysteem en bedoeld is om twee rotatie- of aandrijflagen met elkaar te verbinden en zo torsie over te dragen. In veel systemen vormt de plaat het frictie- of verbindingsvlak met een tegenvlak.

Functie en werking: de koppelingsplaat dient om het koppel tussen twee componenten over te brengen, terwijl uitlijning en kleine afwijkingen worden opgevangen. Bij frictie-koppelingen kan de plaat onder belasting slippen om snelheid of torque te regelen en zo schokken te dempen. In stijve koppelingen maakt de plaat meestal direct contact voor een vaste koppeloverdracht.

Typen: koppelingsplaten worden onderscheiden naar functie en constructie. Veelvoorkomend is de frictieplaat in autokoppelingen, waarbij de plaat contact maakt met een tegenvlak en bij het kloppen van de koppeling torque overdraagt. Daarnaast bestaan er stijve (rigide) koppelingsplaten voor directe koppeling zonder slip, en gespecialiseerde varianten met dempende of flexibele eigenschappen voor trillingsreductie.

Toepassingen: koppelingsplaten komen voor in voertuigen (auto’s en landbouwtrekkers), industriële aandrijvingen, machines en productie- of verpakkingslijnen. Ze kunnen deel uitmaken van koppelingen tussen motor, transmissie en generatoren, of als losse component in maatwerk aandrijfsystemen.

Materiaal en ontwerp: doorgaans vervaardigd uit staal of staallegeringen, soms uit aluminium of composietmaterialen. Ontwerpparameters omvatten dikte, oppervlakbehandeling, bout-, moer- en hubgaten, tolerances en de contactoppervlakken. Voor frictieplaten spelen materiaaleigenschappen zoals slijtvastheid en warmtebestendigheid een belangrijke rol.

Onderhoud en vervanging: inspectie op slijtage, barsten en thermische beschadiging is gebruikelijk. Vervanging gebeurt vaak als onderdeel van een koppeling of in combinatie met andere componenten, zodat uitval wordt voorkomen.

---