knieknikdeformiteiten

Knieknikdeformiteiten zijn afwijkingen van de knie waarbij het gewricht niet volledig kan uitstrekken of waarbij de knie in een afwijkende buiging blijft hangen. Meestal gaat het om een flexiecontractuur van de knie, maar ook een genu recurvatum (abnormale hyperextensie) kan deel uitmaken van deze groep deformiteiten. Vaak zijn de deformiteiten vast (niet passief corrigeerbaar), maar in sommige gevallen zijn ze dynamisch en veranderen ze met beweging of activiteit.

Oorzaken variëren. Congenitale oorzaken zoals arthrogryposis multiplex congenita kunnen aanwezig zijn bij de geboorte. Posttraumatische of postoperatieve littekens, en aandoeningen zoals juveniele idiopathische artritis of osteoarthritis, kunnen leiden tot knieknikdeformiteiten. Neuromusculaire aandoeningen zoals cerebral parese of poliomyelitis, en spier- of kapselcontracturen van de achterzijde van de knie spelen eveneens een rol. Multifactoriële oorzaken zijn gebruikelijk, met zowel spier, pees, kapsel als botbetrokkenheid.

Klinisch beeld en diagnostiek richten zich op de mate en aard van de extension deficit (aantal graden waarmee de knie niet volledig kan rechtstaan), de impact op de loop en dagelijkse activiteiten, pijn en stabiliteit. Beeldvorming (röntgen, soms MRI) helpt onderliggende bot- en weke delen afwijkingen vast te stellen en onderscheidt fixe van dynamische deformiteiten.

Behandeling is afhankelijk van oorzaak, ernst en groeipotentieel. Conservatieve opties zijn fysiotherapie met gericht rekken, serial casting of braces, en behandeling van spasticiteit met botulinumtoxin. Pijn en functionele beperkingen kunnen medicamenteus worden aangepakt. Chirurgie kan bestaan uit lengteltoening van hamstrings, posterior kapselrelease, of osteotomieën bij afwijkingen in botstructuren; postoperatieve revalidatie is cruciaal. Prognose varieert en hangt af van etiologie, tijdige aanpak en aanwezigheid van recidief.