hersenbloedingen

Hersenbloedingen zijn bloedingen in of rondom de hersenen. Ze vormen een medisch noodgeval en kunnen leiden tot ernstige hersenschade of overlijden. De bloedingen worden onderscheiden naar locatie: intracerebrale hemorrhages in het hersenweefsel, subarachnoïdale bloedingen in de ruimte rondom de hersenen en hematomen die ontstaan tussen schedel en hersenvliezen (epidurale en subdurale hematomen).

Intracraniële bloedingen ontstaan in het hersenweefsel zelf en hebben vaak hypertensie, amyloïde angiopathie, trauma, tumoren of stollingsstoornissen als oorzaak. Subarachnoïdale bloedingen ontstaan in de ruimte om de hersenen en worden meestal veroorzaakt door een rupturerend aneurysma of AV-malformatie; kenmerken zijn plotselinge, hevige hoofdpijn en mogelijk verlies van bewustzijn. Epidurale hematomen ontstaan tussen schedel en dura en volgen meestal op hoofdtrauma met een tijdelijk helder interval gevolgd door snelle achteruitgang. Subdurale hematomen ontstaan tussen dura en arachnoidea en komen vaker voor bij ouderen of bij langdurig alcoholgebruik; ze kunnen acuut of geleidelijk optreden.

Klachten variëren, maar omvatten plotselinge hoofdpijn, éénzijdige zwakte, spraak- of gezichtsstoornissen, verwardheid en misselijkheid. Nekstijfheid is vooral kenmerkend bij subarachnoïdale bloedingen. Diagnostiek begint meestal met een CT-scan van het hoofd; MRI kan aanvullende informatie geven. Soms is aanvullende beeldvorming zoals CTA of DSA nodig om de oorzaak te lokaliseren.

Behandeling vindt plaats in een neuro-ICU en is gericht op stabilisatie, het beperken van hersenletsel en het behandelen van de oorzaak. Reversie van anticoagulantia, bloeddrukcontrole en neurobewaking zijn essentieel; voor sommige hematomen is chirurgische verwijdering of drainage nodig. De prognose hangt af van locatie, grootte en snelle behandeling; SAH heeft een relatief hogere mortaliteit. Risicofactoren zijn hoge bloeddruk, roken, alcoholgebruik, anticoagulantia en oudere leeftijd. Preventie richt zich op het beheren van risico’s en tijdige diagnostiek van aneurysmata of AV-malformaties.