evenementenschema

Een evenementenschema is een cognitieve structuur die kennis vastlegt over de typische volgorde van handelingen, gebeurtenissen en rollen die horen bij een bepaald soort gebeurtenis. In de cognitieve psychologie wordt het concept grotendeels equated met een script of event schema. Het schema beschrijft subgebeurtenissen, de betrokken deelnemers (zoals klant, aanbieder), de volgorde van acties en de standaarduitkomsten, terwijl er tegelijk ruimte is voor variatie afhankelijk van context en culturele normen.

Doel en functies van een evenementenschema zijn het vergemakkelijken van begrip, voorspellend gissen naar wat er vervolgens gebeurt en het ondersteunen van geheugen en verwerking bij het waarnemen van verhalen of situaties. Door het toepassen van zo’n schema kunnen mensen sneller informatie verwerken, onduidelijkheden invullen en verwachtingen formuleren over toekomstige gebeurtenissen.

Toepassingen vinden plaats in verschillende vakgebieden. In taalverwerking helpt een evenementenschema bij het begrijpen van narratieven en conversaties door impliciete stappen te voorspellen. In kunstmatige intelligentie en computerlinguïstiek wordt het gebruikt bij planning, automatische inferentie en het begrijpen van verhalen. In onderwijs en training kan het helpen bij het structureren van instructies en het oefenen van routinematige taken.

Historisch vangpunt: het idee van gebeurtenisschema’s is nauw verbonden met script theory, zoals voorgesteld door Schank en Abelson in de jaren zeventig, en staat in relatie tot frames en andere schema-theoretische benaderingen. Kritisch beschouwd kunnen schema’s cultuurgebonden, vereenvoudigend of verankerd raken in vooroordelen; ze bieden echter handvatten voor het analyseren van herkenbare patronen in menselijke gedrag en taal.