ektothermie

Ektothermie is een vorm van thermoregulatie waarbij een dier zijn lichaamstemperatuur hoofdzakelijk afhankelijk maakt van omgevingswarmte. Ektotherme dieren produceren weinig warmte metabolisch en hebben daardoor een lichaamstemperatuur die sterk mee varieert met de omgeving. Het tegenovergestelde is endothermie, waarbij dieren warmte produceren en een relatief constant lichaamstemperatuur kunnen handhaven.

Voorbeelden van ektotherme organismen zijn de meeste reptielen, amfibieën en veel vissen, evenals vele invertebraten zoals insecten en schaaldieren. Sommige vissen vertonen echter regionale endothermie, een uitzondering op de algemene regel. In de praktijk gebruiken ektotherme dieren vooral gedrag en omgeving om hun temperatuur te regelen.

Regulatie vindt meestal plaats via gedrag: zonnen om op te warmen, schaduw opzoeken of graven en schuilplaatsen gebruiken om af te koelen. Fysiologische aanpassingen kunnen ook voorkomen, maar blijven beperkt doordat warmte grotendeels uit de omgeving komt. Ektothermie gaat vaak gepaard met grotere afhankelijkheid van het klimaat en de habitat.

Voordelen van ektothermie zijn onder meer een lagere energetische belasting en het vermogen om te overleven in voedselarme omgevingen. Nadelen zijn onder andere beperkte activiteit bij koude temperaturen en gevoeligheid voor temperatuur- en klimaatveranderingen, die de groeisnelheid en beschikbaarheid van voedsel kunnen beïnvloeden.

Ektothermie wordt in termen vergeleken met endothermie, en soms met poikilothermie. De grenzen tussen deze concepten zijn niet altijd scherp, aangezien sommige soorten gedrag of fysiologie vertonen die beide systemen beïnvloeden.