eiwitvertering

Eiwitvertering is het proces waarbij eiwitten uit voeding worden afgebroken tot aminozuren en korte peptiden, zodat ze in het lichaam kunnen worden opgenomen. Het omvat chemische denaturatie, enzymatische afbraak en opname via de darmwand. De belangrijkste stappen vinden plaats in de maag en de dunne darm, waar enzymen van verschillende organen samenwerken.

In de maag denatureert maagzuur eiwitten en activeert het enzym pepsine uit pepsinogeen. Pepsine knipt bindingen in eiwitten, waardoor polypeptiden ontstaan. Deze stap levert gedeeltelijke afbraak op; de meeste afbraak vindt later in de dunne darm plaats.

In de dunne darm worden door pancreatische proteasen zoals trypsine, chymotrypsine en carboxypeptidases polypeptiden verder gehydrolyseerd tot kortere peptiden en aminozuren. Pancreatische enzymen werken samen met galzouten en de darmslijmvlies om eiwitafbraak voort te zetten.

Aan de oppervlakte van enterocyten in de darmvilli bevinden zich brush-border enzymen zoals aminopeptidases en dipeptidases, die de laatste stap naar vrije aminozuren voltooien. Di- en tripeptiden worden ook snel opgenomen via PepT1, een proton-coupled transporteur, terwijl vrije aminozuren via specifieke transporters de cellen betreken.

Aminozuren en korte peptiden verlaten de enterocyt en komen via de poortader in de lever terecht, waar ze worden gemetaboliseerd, opgeslaan of gebruikt voor eiwitsynthese in het lichaam.

Regulatie vindt plaats via hormonen zoals gastrine (zet de zuursecretie aan) en secretine en cholecystokinine (stimuleren pancreatische enzymen en aanpassen de pH). Stoornissen zoals pancreasinsufficiëntie, coeliakie of intestinale ontstekingsziekten kunnen de eiwitvertering en opname beletten.