efficiëntiefunctie

Een efficiëntiefunctie is een wiskundige of conceptuele functie die de efficiëntie van een systeem, proces of besluit vastlegt. Ze geeft weer hoe effectief ingezette middelen leiden tot gewenste outputs, meestal door output te vergelijken met input. In praktijk wordt de efficiëntie vaak uitgedrukt als een ratio of als een waarde tussen 0 en 1, maar in sommige contexten kan deze groter dan 1 zijn afhankelijk van de schaal of normering.

In economie en productie wordt een efficiëntiefunctie gebruikt om de relatie tussen inputs (zoals arbeid en kapitaal) en outputs (goederen of diensten) te beschrijven. Een efficiënte inzet van middelen betekent dat geen output kan worden verhoogd zonder meer input te gebruiken. Technische efficiëntie verwijst naar het maximaliseren van output bij gegeven inputs, terwijl allocatieve efficiëntie betrekking heeft op de optimale verdeling van middelen volgens prijzen en voorkeuren. Wiskundig kan een efficiëntiefunctie verschillende vormen aannemen, vaak met eigenschappen zoals monotoniciteit en scheve marginale meeropbrengsten.

Voordelen en toepassingen liggen in optimalisatie, besluitvorming en prestatiemeting. In energiemanagement kan de efficiëntiefunctie bijvoorbeeld het output-niveau per verbruikte eenheid energie meten; in productieplanning kan zij helpen bij het kiezen van combinaties van inputs die de rendementen maximaliseren. In de literatuur staat de efficiëntiefunctie vaak centraal bij het analyseren van efficiëntieverschillen tussen algoritmes, processen of systemen.

Relaties met gerelateerde concepten zijn onder meer efficiëntie versus effectiviteit, en de interpretatie van de functie onder verschillende normeringen, zoals regionale, industriële of technologische context.