dubbelpolig

Dubbelpolig is een term uit de elektrotechniek die aangeeft dat een apparaat twee onafhankelijke stroompaadjes, of polen, tegelijk kan schakelen met één aandrijving. Het woord is samengesteld uit dubbel (twee) en polig (pols). In de praktijk betekent dubbelpolig dat twee contacten gelijktijdig openen of sluiten, zodat twee circuits tegelijk worden bediend. Een tegenovergestelde term is enkelpolig (enpolig), waarbij slechts één pad wordt geschakeld.

Bij dubbelpolige componenten staan de polen los van elkaar maar worden ze door een gemeenschappelijke actuator bediend. Dit maakt het mogelijk om bijvoorbeeld beide geleiders van een hoofdstroomkring (live en neutraal) of twee aparte circuits gelijktijdig te onderbreken, wat veiliger en efficiënter kan zijn. In relais, contactors en schakelaars komt het dubbelpolige principe vaak voor; sommige apparaten kunnen ook twee standen hebben voor elke pool (throw).

Twee belangrijke subtypen zijn DPST en DPDT. DPST staat voor double-pole single-throw: twee polen die tegelijk bewegen en verbinden met één van twee mogelijkheden. DPDT staat voor double-pole double-throw: twee polen die elk tussen twee standen kunnen wisselen, waardoor voor elke pool twee opties beschikbaar zijn. In documentatie en specificaties wordt vaak simpelweg gesproken van dubbelpolige schakelaars of zekeringen, zonder direct de throw-variant te vermelden.

Toepassingen omvatten huishoudelijke schakelaars die zowel live als neutraal uitschakelen, motorbediening en industriële besturingen met dubbelpolige contactor of zekering, en beveiligingsschakelingen waarin volledige isolatie van beide geleiders noodzakelijk is. Marginale variaties in rating, spanning en type contactmaterialen bepalen de toepassingsruimte en naleving van normen zoals IEC-normen.