drempelmethoden

Drempelmethoden zijn procedures in de psychofysica en aanverwante vakgebieden die worden gebruikt om de drempels van waarneming vast te stellen. Door stimulusintensiteit te variëren en de respons van de waarnemer te registreren, wordt een psychometrische functie opgebouwd die de relatie beschrijft tussen het stimulusniveau en de kans op detectie of herkenning. Een belangrijk doel is het bepalen van drempels, zoals de absolute detectiedrempel of de verschil­drempel tussen twee stimuli.

Verschillende drempelmethoden komen vaak voor, waaronder de grensmethode (methode van grenzen), de methode van constante stimuli en de staircase-methode. Bij de grensmethode wordt het stimulusniveau in opeenvolgende series verhoogd en verlaagd totdat de overgang tussen detectie en niet-detectie wordt gevonden, wat een ruwe schatting van de drempel oplevert. De methode van constante stimuli gebruikt vaste reeksen intensiteiten die herhaaldelijk worden gepresenteerd, zodat de detectiekans bij elk niveau kan worden bepaald en de drempel uit de psychometrische functie kan worden afgeleid. De staircase-methode past het niveau adaptief aan op basis van antwoorden, waardoor de waargenomen drempel efficiënter kan worden geschat en bias mogelijk beperkt wordt.

Drempels hangen af van het criterium en de taak, bijvoorbeeld ja/nee-detectie versus geforceerde keuze. Toepassingen bevinden zich in visuele en auditieve testen, sensorisch onderzoek en de neurowetenschappen.

Historisch gezien gaat de oorsprong terug naar Fechner en de opkomst van de psychofysica in de 19e eeuw, waarin verschillende methoden werden ontwikkeld om perceptiedrempels systematisch te meten.