biodiversiteitsoffsets

Biodiversiteitsoffsets zijn maatregelen die de restschade aan biodiversiteit door een ontwikkeling compenseren door elders ecologische waarde te creëren, herstellen of beschermen. Het doel is geen nettoverlies te realiseren en bij voorkeur een netto toename van biodiversiteit.

Zij maken deel uit van de mitigatiehiërarchie: vermijden, verminderen, compenseren. Offsetmaatregelen moeten equivalente of hogere ecologische waarde opleveren dan de aantasting, doorgaans gemeten in ecologische eenheden of soortensamenstelling, en rekening houden met tijdverloop en plaatselijke context.

Offsettypen omvatten habitatherstel, -creatie, -bescherming of verbetering van beheer; de aankoop van biodiversiteitsrechten; en diverse offset-regelingen via publieke of private partijen. Offsets kunnen on-site (ter plaatse) of off-site (ergens anders) plaatsvinden, en kunnen verhandelbaar zijn door middel van biodiversiteitscredits.

In de rechtspraktijk komen biodiversiteitsoffsets vaak voor in milieueffectrapportages en ruimtelijke ordening. In de Europese Unie en in Nederland worden ze gestuurd door regelgeving die ecologische gelijkwaardigheid, extraiteit en permanente bescherming waarborgt, met toezicht en monitoring door bevoegde instanties.

Kritieken en uitdagingen zijn onder meer dat echte equivalente waarde moeilijk te waarborgen is, het risico op verdringing van biodiversiteit naar andere locaties (leakage), tijdvertragingen tussen impact en compensatie, onzekerheid over permanente bescherming, en mogelijke gebrek aan transparantie en controle. Het debat gaat ook over de effectiviteit en maatschappelijke kosten van offsets en over hoe governance en toezicht kunnen worden verbeterd.

Zie ook: mitigatiehiërarchie, biodiversiteitsrechten, natuurherstel en nature-based oplossingen.