agenderen

Agenderen is een Nederlands werkwoord dat twee gerelateerde, maar verschillende betekenissen kan hebben. In taalkundige of beleidscontext verwijst agenderen naar het proces waarbij genderaanduidingen of gendergerelateerde labels worden verwijderd of geneutraliseerd, zodat een term, formulier of dataset geen gendermarkerings bevat. In een personencontext kan het ook verwijzen naar het aannemen van een agender- of geen-genderidentiteit, oftewel een identiteit zonder gender. Het woord is afgeleid van agender (zonder gender), met het achtervoegsel -en als infinitief.

In taal- en inclusiviteitsmatig gebruik gaat agenderen vaak over het bevorderen van genderneutrale taal en praktijken. Voorbeelden zijn het vervangen van genderde termen in vacatures, formulieren en officiële communicatie door neutralere formuleringen, of het verwijderen van opzichzelfstaande gendermarkeringen in databases en systemen. Het doel is consistentie en toegankelijkheid te vergroten, vooral voor mensen die zich niet willen of kunnen identificeren met een specifieke gendercategorie.

Wanneer het gaat om identiteit, kan agender een persoonlijke identiteit betekenen waarin iemand geen genderidentiteit ervaart of identificeert. De ervaringen en uitingen van een agender persoon variëren sterk per individu. Pronomengebruik en andere aanduidingen zijn doorgaans afstemmen op de voorkeur van de persoon; sommige agender personen kiezen voor genderneutrale of zelf gedefinieerde voornaamwoorden, terwijl anderen geen specifieke voorkeur hebben.

Relaties met andere termen, zoals niet-binair, neutraal, of neutroïs, worden vaak in vergelijkende zin besproken. De erkenning en het begrip van agenderen verschilt per cultuur, taalgebied en wetgeving, waardoor praktijken en terminologie uiteenlopen.