Zelfaangifte

Zelfaangifte is het jaarlijks proces waarbij inwoners van Nederland hun inkomsten, vermogen en aftrekposten melden aan de Belastingdienst om de inkomstenbelasting vast te stellen. Het systeem werkt op basis van zelfaangifte: de belastingplichtige is verantwoordelijk voor het correcte en volledige aangeven van relevante gegevens. In de praktijk gebeurt veel via een digitale aangifte.

Wie aangifte moet doen, hangt af van de situatie. De meeste particulieren maken een aangifte inkomstenbelasting in Box 1 (inkomsten uit werk en woning) en Box 3 (vermogen). De Belastingdienst stelt veel gegevens al digitaal beschikbaar (loon, pensioen, hypotheekrente, bankrekeningen); deze worden vaak vooringevuld en moeten gecontroleerd en aangevuld worden waar nodig. Alleen wanneer er extra inkomsten of aftrekposten zijn of wanneer iemand in aanmerking komt voor bepaalde toeslagen, is aangifte meestal noodzakelijk.

In de aangifte moeten onder meer inkomsten uit werk, eigen woning, vermogen, de hypotheekrenteaftrek, giften aan goede doelen en enkele specifieke aftrekposten worden vermeld. Na indiening berekent de Belastingdienst de definitieve aanslag en bepaalt het bedrag aan te betalen of terug te ontvangen. Indien fouten gemaakt zijn, kan in de meeste gevallen een suppletie aangifte of bezwaar worden ingediend om de aangifte te corrigeren, of kan aanvulling plaatsvinden binnen de geldende wettelijke termijnen.

De aangifte gebeurt digitaal, meestal via de Belastingdienst-portal met DigiD. Er is doorgaans een jaarlijkse deadline rond 1 mei; een verlenging kan onder omstandigheden mogelijk zijn. Het niet tijdig indienen kan leiden tot boetes of rente, terwijl een correcte aangifte wel kan resulteren in een aanslag met betaling of teruggave. In veel gevallen kan een belastingadviseur helpen bij complexere situatie.