Vruchtvorming

Vruchtvorming is het proces waarbij uit de ovaria van een bloem een vrucht ontstaat, meestal na de bevruchting van de ovule en de ontwikkeling van zaden. In veel planten is de bevruchting noodzakelijk; bij sommige soorten kan vruchtvorming ook zonder bevruchting plaatsvinden, parthenocarpie genoemd.

Tijdens de bevruchting groeit de stuifmeelbuis door het stijl naar de ovule en versmelt een mannelijke gamet met de eicel, waardoor zygote en later embryo en endosperm ontstaan. Gelijktijdig ontwikkelt de ovariumwand zich tot de vruchtwand, het pericarp. Het pericarp kan verschillende bouwlagen hebben, vaak exocarp (uitwendig), mesocarp (vleesachtig bij veel vruchten) en endocarp (binnenlaag rondom de zaden).

Vruchten worden botanisch ingedeeld op basis van hun ontstaanswijze en structuur. Eenvoudige vruchten ontstaan uit één ovarium; samengestelde vruchten uit meerdere ovaria of uit meerdere bloemen die samen een vrucht vormen. Verder onderscheidt men droge vruchten (bijv. indehiscent en dehiscent) en sappige of fleschy vruchten. Voorbeelden van verschillende typen vruchten zijn bessen, pepers, steenvruchten en appels.

Factoren die vruchtvorming beïnvloeden, zijn onder meer pollinatiegraad, temperatuur, daglengte, water beschikbaarheid en voedingsstatus van de plant. Hormonen zoals auxine, gibberellines en cytokininen spelen een rol bij de regulatie van vruchtzetting en pericarpontwikkeling.

Vruchtvorming is een centraal proces in de reproductie van angiospermen en heeft grote agronomische betekenis, omdat succesvolle vruchtzetting en rijping bepalend zijn voor opbrengst en kwaliteit van fruit- en zaadgewassen.