Voedingsuitdaging

Voedingsuitdaging is een term die in de Nederlandse zorg wordt gebruikt om aan te geven dat een persoon moeite heeft om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen of een evenwichtige voeding te handhaven. Het omvat situaties waarin de voedingsinname onvoldoende is om de energie- en voedingsbehoeften te dekken, wat kan leiden tot ondervoeding, gewichtverlies of tekorten aan micronutriënten. Het komt vaker voor bij ouderen, mensen met chronische ziekten, en patiënten in ziekenhuis- of intramurale zorgomgevingen.

Oorzaken van een voedingsuitdaging zijn veelzijdig: lichamelijke aandoeningen die eetlust of eetvermogen verminderen (bijvoorbeeld COPD, kanker, hart- en nieraandoeningen, dementie), slik- of gebitsproblemen, bijwerkingen van medicatie, depressie of andere psychische factoren, en functionele beperkingen. Sociale en economische factoren zoals armoede, eenzaamheid of beperkte toegang tot voedzame maaltijden kunnen het risico verder vergroten.

Identificatie en beoordeling vinden vaak plaats via voeding- en voedingsrisico-screening bij opname of bij vermoeden van risico. In de Nederlandse zorg worden instrumenten als MUST (Malnutrition Universal Screening Tool) en NRS-2002 gebruikt, gevolgd door uitgebreidere voedingsanamnese, gewichtscontrole en beoordeling van inname, spiermassa en functionele status.

Behandeling en ondersteuning zijn gericht op het verbeteren van de inname en de samenstelling van de voeding. Dit kan bestaan uit voedingsadvies om energie- en eiwitinname te verhogen, fortificatie van maaltijden, orale voedingssupplementen, textuurwijzigingen voor slikproblemen, en hulp bij maaltijden. Een multidisciplinaire aanpak met onder meer diëtisten, artsen, logopedie en zorgverleners is vaak essentieel, evenals aandacht voor onderliggende oorzaken en palliatieve of curatieve doelen.

Preventie richt zich op vroege screening en integrale voedingszorg in zorginstellingen en thuiszorg, om complications te voorkomen en herstel en kwaliteit van leven te ondersteunen.