Verheerlijking

Verheerlijking is het proces waarbij iets of iemand op overdreven positieve wijze wordt voorgesteld, vaak buiten realistische grenzen. Het impliceert een idealisering die de werkelijkheid vervaagt of buitenproportioneel positief maakt. In religieuze context verwijst het meestal naar het verheerlijken van God, heiligen of andere religieuze figuren, vaak via liturgie, gezangen en iconografie. In seculiere context kan verheerlijking betrekking hebben op politieke leiders, ideologieën, merken of culturele helden, meestal door retoriek, reclame en media die een vrijwel foutloze voorstelling schetsen.

Etymologie: Het woord verheerlijking is afgeleid van het werkwoord verheerlijk(en), met het achtervoegsel -ing dat een proces aanduidt. De stam heerlijk heeft de betekenis "glorieus" of "heerlijk".

Kenmerken en mechanismen: Overdrijving, selectieve voorstelling, het verbergen van tekortkomingen en het negeren van nuance; het kan voortkomen uit propaganda, groepsdruk of persoonlijke bewondering. In sommige gevallen vormt verheerlijking een stap naar een cultuur van verheerlijking of een persoonlijkheidscultus.

Gevolgen: Verheerlijking kan het kritisch denken belemmeren, realiteitszin vertroebelen en publieke evaluatie bemoeilijken. Het kan ook leiden tot bijeffecten zoals het idealiseren van schadelijke houdingen of beslissingen.

Zie ook: idealisering, mythisering, heldenverering, propaganda, persoonlijkheidscultus. Let op het onderscheid met heiliging (sanctificatie): verheerlijking richt zich op het verheerlijken, terwijl heiliging een religieus/ritueel proces van heiligmaking betreft.