Vaatrisico

Vaatrisico, ook wel cardiovasculair risico genoemd, verwijst naar de kans dat iemand op termijn een vaataandoening ontwikkelt door atherosclerose en verwante processen in de bloedvaten. Veelvoorkomende uitingen zijn hartaanval, beroerte en perifere vaatziekten. Het risico kan worden ingeschat op basis van persoonlijke kenmerken en leefstijl, en helpt zorgverleners besluiten of preventieve maatregelen noodzakelijk zijn.

Factoren die het vaatrisico bepalen zijn onder andere leeftijd, geslacht en familiegeschiedenis (niet-wijzigbare factoren), naast bloeddruk, totaal- en LDL-cholesterol, bloedsuiker of diabetes, roken, overgewicht, lichamelijke inactiviteit en voeding. Ook factoren zoals alcoholgebruik, stressniveau en genetische aanleg kunnen een rol spelen. Het risico neemt over het algemeen toe met de leeftijd en is vaak hoger bij mensen met meerdere risicofactoren.

De inschatting gebeurt meestal met risicoscores of klinische evaluaties. Veel gebruikte methoden zijn scoremodellen die leeftijd, bloeddruk, cholesterol en rookstatus combineren. Daarnaast kunnen aanvullende metingen worden gebruikt, zoals bloeddrukmeting, bloedsuiker- en lipidenanalyse, en niet-invasieve tests zoals de enkel-armindex (ABI) of carotis-IMT-echo voor aanvullende informatie.

Preventie en behandeling richten zich op leefstijl en medicatie. Gezond eten, regelmatige lichaamsbeweging, stoppen met roken en gewichtsbeheersing verminderen het risico. Medicatie zoals bloeddrukverlagers, cholesterolverlagers en, in sommige gevallen, diabeteszorg en antitrombotische therapie spelen een rol op basis van individuele beoordeling.

Het doel van het vaststellen van vaatrisico is effectieve preventie en het voorkomen van vaataandoeningen door gerichte maatregelen.