Uitmondend

Uitmondend is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat afkomstig is van het werkwoord uitmonden, een samenstelling van uit (uit) en mond (mond, openheid). Het woord wordt gebruikt omiets aan te duiden dat zich uitstrekt, voortkomt of in beweging geeft – zowel letterlijk als figuurlijk. In de natuurwetenschappen verwijst uitmondend voor vaak naar een concretvoegsel of materiaal dat zich uit, zoals een uitmondend betonvorm, een uitmondende berg of een uitmondende stroom. In de techniek beschrijft het een component waarvan vloeistof of gas aan het einde ‘uittreedt’, zoals een uitmondende slang of een uitmondende pomp. In de schets- en kleurwereld betekent uitmondend dat een lijn of kleur zich voortzet naar het randvlak van het werk, vaak zonder onderbreking.

De term wordt soms als synoniem gebruikt voor voortgaande, aanhoudende of zelfs bloeiende, en kan in spreektaal figuurlijk een idee of gevoel beschrijven dat zich ‘uitmondt’ – bijvoorbeeld “een uitmondend enthousiasme”. In het Engels komt er het woord uitmound, dat weinig bekend is, maar het doelende is in het meest voorzamen van ‘to flow out’ of ‘to project’.

Uitmondend is grammaticaal afleidbaar, het verbekt de tegenwoordige tijd van uitmonden: uitmondend, uitmondd, uitmondende. Het kan ook in het gezegende “uitmondende zit” betekenen een enige onderbreking of voortschrijdende doorgang. In de literatuur levert het een verhalende ondersteuning wanneer men het beeld van uitteend of uitbreidend wil benadrukken.