Uitgehakte

Uitgehakte is het voltooid deelwoord van het werkwoord uithakken, wat betekent: uit een materiaal verwijderen door hakken, snijden of graveren om een gewenste vorm of opening te krijgen. Het kan zowel letterlijk verwijzen naar carving in steen, hout of metaal, als figuurlijk naar iets dat uitgesneden of uitgespaard is.

Etymologie en gebruiksfunctie: het woord is opgebouwd uit de prefix uit- (gaan naar buiten, verwijderen) en hakken (snijden, splijten). Als bijvoeglijk naamwoord geeft uitgehakte aan dat het betreffende object of detail in de loop van de handelingen is uitgesneden, uitgespaard of gevormd door hak- of graveerkracht. In de taalvereniging van het adjectief kan men varianten aantreffen zoals uitgehakte randen, een uitgehakt beeld of uitgehakte figuren.

Voorbeelden en contexten: veelvoorkomend is gebruik in beeldhouwkunst en hout-/steenbewerking, bijvoorbeeld een uitgehakt beeld, uitgehakte reliëfs of uitgehakte vensters. Ook in de bouw of restauratie kan men spreken van uitgehakte mannenholtes, uitgehakte wanden of uitgehakte niches. In ruimtelijke of archeologische context kan het slaan op ruimtes die door carving zijn ontstaan, zoals een uitgehakte gang of kamer. In alle gevallen blijft het kenmerkend dat materiaal is verwijderd om een bepaalde vorm of opening te creëren.

Verwante termen: uithakken (werkwoord), uitgesneden, carved (in andere talen), graveren (dieper bewerken). Het begrip blijft vrij technisch en descriptief, en wordt vooral gebruikt in vakgebieden zoals beeldhouwkunst, kunstnijverheid, architectuur en restauratie.