Transportafstanden

Transportafstanden verwijzen naar de afstand die personen of goederen afleggen tussen vertrek- en bestemmingspunten binnen een verplaatsings- of logistieke keten. In beleid en onderzoek wordt onderscheid gemaakt tussen persoonlijke transportafstanden (reizen van huis naar werk, school, enz.) en transportafstanden voor goederen (van productie naar consument of tussen schakels in de toeleveringsketen). Afstanden kunnen kort, middellang of lang zijn, afhankelijk van stedelijke structuur, landgebruik en het transportsysteem. Daarnaast spelen factoren zoals modaliteit, reistijd en infrastructuur een rol; compacte stedelijke omgevingen en gemengd landgebruik verkorten doorgaans de benodigde afstand, terwijl lange afstanden vaker voorkomen bij internationale of interregionale handel.

Afstanden kunnen gemeten worden als netwerkafstand (via wegen, sporen en knooppunten) of als as-the-crow-flies; in transport- en logistieke analyses is de netwerkafstand meestal relevanter. Voor goederenvervoer wordt vaak gewerkt met tonnekilometers (tkm), wat de vervoerde hoeveelheid vermenigvuldigt met de afstand en daarmee milieubelasting en kosten weerspiegelt. Data voor metingen komen uit reizigers- en vervoersstatistieken, GPS- en mobiele data, en GIS-gebaseerde netwerken.

Relevantie en beleid: transportafstanden beïnvloeden energieverbruik, emissies, congestie en kosten. Beleidsmaatregelen die afstanden verkleinen, omvatten stedelijke densificatie, compact en gemengd landgebruik, en een verhoogd gebruik van openbaar vervoer, fietsen en rail voor lange afstanden. Logistiek en productie kunnen kortere afstanden ondersteunen via nearshoring, decentrale productie en geoptimaliseerde toeleveringsketens.

Beperkingen: meetmethoden en dataprivacy kunnen de nauwkeurigheid beïnvloeden, en veranderingen in reisgedrag en technologische ontwikkelingen veranderen de relevante afstanden.