reistijd

Reistijd is de tijd die nodig is om een reis te maken van een vertrekpunt naar een bestemming met behulp van een vervoerswijze. De reistijd wordt doorgaans gemeten vanaf het moment van vertrek tot het moment van aankomst en kan deur-tot-deur worden uitgedrukt, inclusief tijd voor lopen naar haltes, overstappen en wachttijden. In analyses wordt vaak onderscheid gemaakt tussen in-voertuigtijd, wachttijd en toegang- en egress-tijd, bijvoorbeeld wandelen of fietsen naar een halte en parkeren bij de eindbestemming.

De reistijd bestaat uit verschillende componenten. In-voertuigtijd is de tijd die men daadwerkelijk in het transportmiddel doorbrengt. Wachttijd treedt op rondom dienstregelingen en bij overstappen. Toegang- en egress-tijd omvat het lopen, fietsen of andere handelingen om van en naar haltes of knooppunten te komen. Bij multimodale reizen komen transfer- en wachttijden extra bij. Reistijd kan variëren door factoren zoals verkeersdrukte, dienstregeling, betrouwbaarheid en weersomstandigheden, en is vaak afhankelijk van het tijdstip van de dag.

Metingen en modellen: Reistijd kan worden geschat met reizigersonderzoek, GPS-tracking, mobiele data en timetables. Voor betrouwbaarheid worden percentielen gebruikt, zoals de mediaan (50e percentiel) en de 95e percentiel. In routekeuze- en planningsmodellen is reistijd een kernvariabele naast kosten en comfort. Reistijdbesparingen spelen een belangrijke rol in beleidsdiscussies over infrastructuur en openbaar vervoer, omdat ze direct de aantrekkelijkheid van routes en modal splits beïnvloeden.

Toepassingen en beleid: In stedelijke planning wordt reistijd gebruikt om bereikbaarheid en mobiliteitskansen te evalueren, bij openbaar vervoer voor dienstregeling en frequentieplanning, en bij economische evaluaties voor investeringen in wegen, rails en diensten. Beleidsdoelen richten zich op betrouwbaarheid en verkorte reistijd, terwijl ook gelijkheid in mobiliteit aandacht krijgt.