Skeletaalilihas

De skeletale spier, ook wel skeletspierweefsel genoemd, is het type spierweefsel dat beweging van het skelet mogelijk maakt en bijdraagt aan houding en warmteproductie. Het bestaat uit langgerekte, dwarsgestreepte spiervezels die onder vrijwillige controle staan via het somatische zenuwstelsel en zich verbinden met botten via pezen.

Structuur: Een spier bevat talloze spiervezels die in bundels (fasicles) zijn gegroepeerd en omgeven worden door bindweefsel. Endomysium omgeeft elke vezel, perimysium de fascicles en epimysium de hele spier. Bloedvaten en zenuwen leveren zuurstof, voedingsstoffen en motorische signalen; spiervezels ontvangen motorische impulsen via motorneuronen en de neuromusculaire junctie.

Contractie: Contractie verloopt via het sliding filament-mechanisme. Een motorische impuls bereikt de vezel via een motorneuron en laat acetylcholine vrij bij de neuromusculaire junctie, waardoor een actiepotentiaal ontstaat. Ca2+-ionen worden vrijgegeven uit het sarcoplasmatisch reticulum, waardoor troponine-tropomyosine de bindingsplaatsen op actine vrijmaakt. Myosinekoppen binden aan actine en glijden langs elkaar bij hydrolyse van ATP, waardoor het sarcomeer samentrekt. Na afbraak van ATP wordt de binding losgelaten en ontspant de spier wanneer Ca2+-niveaus dalen.

Vezeltypes en adaptatie: Skeletspieren bevatten verschillende vezeltypes, waaronder langzame type I (oxidatief) en snelle type II (IIa en IIx/IIb). De verhouding verschilt per spier en kan door training veranderen. Training beïnvloedt zowel kracht als uithoudingsvermogen en kan de metabole eigenschappen veranderen.

Ontwikkeling en gezondheid: Skeletale spieren ontstaan uit mesodermale myoblasten die fuseren tot samengestelde vezels; satellietcellen dragen bij aan onderhoud en regeneratie. Met veroudering of ziekte kan spiermassa en kracht afnemen (atrofie), en kunnen aandoeningen zoals myopathieën optreden.