Rustlactaatwaarden

Rustlactaatwaarden verwijzen naar de concentratie lactaat in het bloed wanneer het lichaam in rust verkeert. Lactaat ontstaat bij glycolyse en wordt voor het grootste deel door de lever verwerkt en via verschillende metabole routes afgevoerd. Bij rust wordt het lactaatniveau doorgaans laag gehouden, ook al blijft een kleine productie altijd bestaan.

De normale waarde voor rustlactaat bij volwassenen ligt meestal tussen ongeveer 0,5 en 1,5 mmol/L. Sommige bronnen noemen een bovengrens tot circa 2,0–2,2 mmol/L. Waarden buiten deze range kunnen wijzen op een onbalans tussen productie en klaring van lactaat, bijvoorbeeld na recente inspanning, bij lichte tot ernstige hypoperfusie, lever- of mitochondriale aandoeningen, of medicijngebruik dat de lactaatmetabolisme beïnvloedt. Een combinatie van factoren kan de interpretatie compliceren.

De meting van rustlactaat gebeurt meestal uit bloed, vaak veneus of arterieel, onder gestandaardiseerde omstandigheden. Belangrijke beïnvloedende factoren zijn ondervoeding of vastend toestand, recente intensieve training, roken, alcohol- of cafeïne-inname en de tijd van de dag. Omdat rustlactaat gevoelig is voor verschillende variabelen, vormt het altijd één onderdeel van een breder klinisch beeld.

Toepassingen en interpretatie: rustlactaatwaarden worden gebruikt bij de beoordeling van metabolische status, zuur-base balans en weefseldistributie van zuurstof. In de sportgeneeskunde kunnen lagere rustlactaatwaarden bij getrainde atleten voorkomen; in de kliniek kunnen verhoogde waarden wijzen op verstoorde perfusie of metabole aandoeningen, maar vereist altijd beoordeling samen met andere onderzoeken en klinische context. Samengevat geven rustlactaatwaarden inzicht in de balans tussen lactaatproductie en -verwijdering in rusttoestand.