Reminiëntietherapie

Reminiëntietherapie is een psychosociale interventie die gericht is op het ophalen van herinneringen uit iemands levensverhaal met behulp van gestructureerde herinneringsprikkels. Het doel is het vergroten van welbevinden, zelfidentiteit en sociale verbinding, en het verminderen van eenzaamheid en stress bij ouderen, met name bij mensen met cognitieve achteruitgang zoals dementie.

De aanpak kan zowel in groepsverband als individueel plaatsvinden. Veelgebruikte werkvormen zijn het tonen van foto’s, het luisteren naar muziek, het gebruik van voorwerpen uit het verleden en het vertellen van levensverhalen. Begeleiders kunnen elementen van life review inzetten, gericht op betekenisvolle periodes en positieve herinneringen. Belangrijk is een veilige, respectvolle setting, toestemming en het vermijden van pijnlijke onderwerpen zonder adequate ondersteuning.

Effectiviteit: onderzoek naar reminiëntietherapie laat gemengd bewijs zien. Sommige studies vinden verbetering in stemming, minder depressieve klachten en toegenomen sociale activiteit en kwaliteit van leven. De effecten op cognitieve functies zijn wisselend en vaak beperkt. Resultaten hangen af van de opzet, duur, training van de facilitator en de doelgroep. Verdere kwalitatieve en methodologisch rigoureuze studies zijn nodig.

Toepassingscontext: veel toegepast in ouderenzorg, verpleeghuizen en eerstelijnszorg, maar ook in community- en thuiszorg. Begeleiders hebben vaak trainingen nodig in faciliteren, luisteren, en omgaan met verlies en trauma's uit de levensloop.

Relatie tot andere benaderingen: reminiëntietherapie wordt soms verward met levensreview of psychotherapie. Het onderscheid ligt meestal in de focus op het ophalen van positieve herinneringen en sociale interactie, met minder nadruk op diepgaande therapeutische interventie. Het kan complementair zijn aan andere vormen van zorg.