Productievolume

Productievolume is de totale hoeveelheid goederen die een productieproces of fabriek in een bepaalde periode voortbrengt. Het kan worden gemeten in aantallen geproduceerde eenheden, in gewicht of in volume van de geproduceerde goederen, maar ook in geldwaarde wanneer men de omzet of de productiewaarde aangeeft. Productievolume is een direct gebruikte maatstaf voor de output van een productie-systeem en wordt veel toegepast in operations management, productieplanning en management accounting.

Het productievolume weerspiegelt de feitelijke output, terwijl capaciteit de maximale mogelijke output onder ideale omstandigheden aangeeft. De verhouding tussen gerealiseerde output en beschikbare capaciteit wordt benutting of capaciteitsbenutting genoemd. Eenzelfde productievolume kan bij verschillende capaciteiten leiden tot verschillende efficiëntiebeelden. Ook kan volume per productielijn sterk variëren afhankelijk van de mix.

In planning en controle wordt productievolume gebruikt bij begrotingen, capaciteitsplanning, forecasten en kostprijsberekening. Het levert input voor analyse van productiviteit en voor het bepalen van prijsstellingen en marges per eenheid. Bij veel bedrijven wordt productievolume daarnaast gebruikt in break-evenanalyses en in voorraad- en supply chain-beheer.

Berekening kan per situatie worden toegepast: voor discrete productie is productievolume gelijk aan de som van alle geproduceerde eenheden in de periode. Voor continue processen kan volume worden uitgedrukt als massa of volumeeenheden per tijdseenheid, zoals tonnen per dag of liters per uur. Als men de productiewaarde wil schatten, vermenigvuldigt men het volume met de verkoopprijs per eenheid.

Bronnen voor productievolume zijn vaak ERP- of MES-systemen, productie-logboeken en kwaliteitsgegevens. Een nadeel is dat volume op zichzelf geen informatie geeft over kwaliteit, mix of scrap. Een hoog volume kan samengaan met lage efficiëntie of hoge defecten, afhankelijk van samenstelling en productiemethodes.

Zie ook: productie, capaciteit, capaciteitsbenutting, productiviteit, efficiëntie en kostprijsberekening.