Peesstructuur

Peesstructuur verwijst naar de interne bouw en organisatie van pezen, de trekbanden die spieren met botten verbinden en zo de kracht van spiercontracties overbrengen. Pezen bestaan uit een complexe combinatie van cellen en extracellulaire matrix en zijn ontworpen om hoge trekkrachten te weerstaan terwijl ze energie kunnen opslaan en teruggeven.

De wand van een pees is opgebouwd uit collageen type I, verschillend gerangschikt in een hiërarchie: collageenfibrillen vormen vezels, vezels bundelen tot fascikels en fascikels vormen de pees als geheel. Tussen deze structuren bevinden zich tenocyten (tendonfibrilerende cellen) die het matrixonderhoud regelen. Het extracellulaire matrix bevat naast collageen ook proteoglycanen en water, wat bijdraagt aan veerkracht en glijvermogen. In de buitenkant liggen de endotenon- en epitenon- membranen die de fascikels en hele pees omgeven; bij sommige pezen ligt ook een paratenon omhoog.

Mechanisch gezien zijn pezen sterk anisotroop en visco-elastisch: ze zijn het meest bestand tegen trek langs de lengteas en vertonen een niet-lineaire stress-strain respons met een kenmerkende crimp van de vezels. De beperkte bloedvoorziening (vooral in het midden van veel pezen) en de innervation dragen bij aan de langzame genezing na letsel; voeding van de matrix vindt vooral plaats via de perifeire zones en omgevende weefsels.

Variatie in structuur en vascularisatie bestaan tussen pezen en afhankelijk van locatie. Klinisch relevante onderwerpen zijn tendinopathie, gedeeltelijke of volledige peesscheuren en de lange hersteltijd door beperkte vasculaire toevoer. Diagnostiek omvat echografie of MRI, terwijl behandeling zich richt op belastingsregulatie, fysiotherapie en, indien nodig, chirurgie.