Pacinianlichaampjes

Pacinianlichaampjes zijn een type mechanoreceptor in de huid en in sommige inwendige weefsels. Ze detecteren hoogfrequente vibraties en diepe druk en vertalen deze mechanische energie in zenuwsignalen via een snelle adaptieve respons. Door hun eigenschap om korte, snelle trillingen te registreren leveren ze cruciale informatie over dynamische veranderingen in textuur en beweging van voorwerpen die de huid raken. Ze zijn vernoemd naar de Italiaanse fysioloog Filippo Pacini.

Anatomie en structuur: een Pacinianlichaampje is circa 1 mm in diameter en bestaat uit een centraal afferent zenuwuiteinde, omgeven door vele concentrische lamellen van bindweefsel en glialachtige cellen, waardoor het kapsel een onion-achtige structuur vormt. De zenuwvezel die eindigt in het centrum is gewoonlijk een myeliniseerde Aβ-vezel. Het receptieve veld is relatief groot, waardoor de lokalisatie van de prikkel minder precies is.

Normaal mechanisme en frequentie: de mechanische vervorming van het kapsel geeft stimuli door aan de zenuwuiteinde en opent mechanosensitive ionkanalen, waaronder Piezo2, wat leidt tot actiespotentialen. Pacinianlichaampjes reageren het best op trillingen in het bereik van circa 200–300 Hz en kunnen tot enkele honderden hertz aan. Ze tonen snelle adaptie en stoppen na de initiële respons bij aanhoudende stimulatie.

Distributie en klinisch belang: Pacinianlichaampjes komen voor in diepe dermis en subcutis, vooral op plaatsen die gevoelig zijn voor trillingen, zoals de vingertoppen, handpalmen en voetzolen, maar vinden we ook rondom pezen en in sommige viscera. Verlies of verzwakking van vibrotactiele waarneming kan optreden bij veroudering of neuropathieën; ze dragen bij aan detectie van beweging en textuur via trillingen.