Opstuwing

Opstuwing is een term die wordt gebruikt om een ophoping of congestie aan te duiden die ontstaat wanneer de uitgaande stroming wordt belemmerd en de toevoer doorgaat. Het kan slaan op medische, technische of civiele systemen en verwijst naar een toestand waarin de normale doorstroming verstoord is, waardoor druk en achterstallige stromen ontstaan.

Etymologie: opstuwing is samengesteld uit het voor-voegsel op- en de kern stuwing, die verwezen naar het samendrukken, opstapelen of samenstuwen. De wortels liggen in het Oudnederlands en zijn sindsdien verbreed naar verschillende vakgebieden waarin ophoping optreedt.

In de geneeskunde verwijst opstuwing vaak naar veneuze opstuwing als gevolg van hartfalen, waarbij bloed terugstroomt naar organen zoals lever en longen en zwelling of congestie ontstaat. Symptomen kunnen zwelling van benen en buikoptrekking, kortademigheid en verhoogde veneuze druk omvatten. Ook darmopstuwing (ileus) kan voorkomen bij obstructie of vertraagde peristaltiek, met buikpijn en uitzetting als kenmerken. Opstapeling van vocht of bloed in kleine of grote lichaamssluizen wordt in de klinische context bekeken, met behandeling gericht op het verbeteren van doorstroming en het verlichten van onderliggende oorzaken.

In het verkeer en transport beschrijft opstuwing congestie op wegen en kruispunten, vaak veroorzaakt door drukte, voertuigen, ongelukken of incidenten. Oplossingen bestaan uit verkeersmanagement, omleidingen, eerder openbaar vervoer en aanpassingen aan wegontwerp en signalering.

In waterbeheer en civiele techniek kan opstuwing verwijzen naar backwater of oplopende waterstanden door getijden, veel neerslag of hoge rivierafvoer, wat drainage en dijkbeheer beïnvloedt. Beheersmaatregelen richten zich op het verlichten van knelpunten en het verbeteren van doorstroming.