Onregelmaat

Onregelmaat is een Nederlands zelfstandig naamwoord dat verwijst naar de afwezigheid of afwijking van regelmaat. Het beschrijft een toestand waarin patronen, handelingen of verschijnselen niet volgens een vast patroon verlopen. De term is afgeleid van on- (niet) en regelmaat (een toestand van regelmatigheid).

In de taalwetenschap en het onderwijs wordt gesproken van onregelmatige of onregelmatige werkwoorden wanneer vormen afwijken van de standaard vervoegingsregels. In het Nederlands bestaan onregelmatige werkwoorden die bij vervoeging afwijken van de regel, bijvoorbeeld zijn en hebben. Onregelmaat kan ook betrekking hebben op afwijkingen in spelling of uitspraak die niet volgens de algemene regels verlopen.

Daarnaast wordt onregelmaat in bredere zin gebruikt voor verschijnselen die buiten een normaal of verwacht patroon vallen. Voorbeelden zijn een onregelmatig dienstrooster, een onregelmatige vluchtregeling of variaties in biologisch of medisch onderzoek die afwijken van een voorspelbaar ritme. In de wetenschap en in het dagelijks taalgebruik duidt de term dus op variatie, afwijking of verstoring ten opzichte van wat als regelmatig of normaal geldt. In veel contexten kan de term ook worden vervangen door onregelmatigheid of onregelmatige patronen, afhankelijk van de nuance en het documentatie- of vakgebied.

Zie ook: onregelmatigheid, onregelmatig, regelmaat.