Licentiatie

Licentiatie is het proces waarbij een bevoegd gezag of erkende beroepsorganisatie toestemming verleent om een gereguleerde activiteit of beroep uit te oefenen. Het doel van licentiatie is publieke veiligheid, bescherming van consumenten en waarborging van vakbekwaamheid door te waarborgen dat professionals aan minimale normen voldoen. Licentiatie kan ook betrekking hebben op het verlenen van toestemming om een bedrijf of activiteit te exploiteren die onder regelgeving valt.

Licentiatie vindt plaats in verschillende contexten. In gereguleerde beroepen zoals geneeskunde, tandheelkunde, farmacie, wetgeving, onderwijs en ingenieurswonen worden professionals doorgaans volgens vastgestelde normen getoetst voordat zij mogen praktiseren. Ook bedrijven en activiteiten kunnen onder licentieregelgeving vallen, zoals vervoer, bouw, horeca, beveiliging of het vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarnaast bestaan er digitale of overheidslicenties die vereist zijn voor bepaalde handelingen, bijvoorbeeld bij het gebruik van specifieke technologieën of voor export.

Het licentiatieproces omvat vaak een combinatie van criteria: opleiding en kwalificaties, verplichte examens, relevante werkervaring, integriteits- of fitness-to-practice-verklaringen, taalvaardigheid en voortdurende professionalisering. In veel systemen kan licentiatie gepaard gaan met periodieke herbeoordelingen of bijscholing om de geldende normen te blijven naleven.

Verschil met licentie en certificering: een licentie is vaak een wettelijk, bindend recht om een beroep te beoefenen of een activiteit uit te voeren, terwijl licentiatie het procedurele proces beschrijft om dit recht te verkrijgen. Certificering daarentegen wordt vaker verstrekt door beroeps- of normorganisaties en kan minder binding zijn dan licentiatie. Historisch verwijst licentie- of licentiaatstrekkende termen in sommige landen ook naar oudere academische graden, maar in de huidige praktijk verwijst licentiatie vooral naar beroepsbevoegdheid en regulatory compliance.

---