Kolhydratisering

Kolhydratisering is een proces waarbij karbohydraatgroepen aan een molecuul worden toegevoegd. In veel Nederlandse vakteksten wordt kolhydratisering gebruikt als synoniem voor glycosylatie (glycosylation), de vorming van glycosidebindingen tussen suikergroepen en eiwitten, lipiden of andere moleculen. De term kolhydratisering is echter niet strikt gestandaardiseerd; in internationale literatuur wordt doorgaans gesproken van glycosylation of glycosylatie.

Mechanismen en typen

Glycosylation kan enzymatisch plaatsvinden, meestal via glycosyltransferasen die suikergroepen als donors (zoals UDP-glucose, UDP-galactose of CMP-sialaat) koppelen aan doelmoleculen. Belangrijke patronen bij eiwitten zijn N-glycosylation en O-glycosylation. Daarnaast kunnen ook lipiden en proteoglycanen glycosylated raken. Er bestaan ook niet-enzymatische processen die tot glycation kunnen leiden, bijvoorbeeld bij interacties met reducerende suikers in voedingsmiddelen of biotechnologische toepassingen.

Toepassingen en effecten

Door kolhydratisering kunnen eigenschappen zoals oplosbaarheid, stabiliteit, moleculaire herkenning en immunogeniciteit veranderen. In de farmacie zijn glycosylatie en glycoproteïne-constructies cruciaal voor activiteit, stabiliteit en halfwaardetijd van biologisch geneesmiddelen. In biotechnologie en diagnostiek spelen glycoproteïnen en glycome-analyse een belangrijke rol. In voeding en materialenwetenschap kan kolhydratisering ook gericht zijn op verbetering van compatibiliteit of targeting, bijvoorbeeld door functionele karbohydraatgroepen aan polymeren te bevestigen.

Zie ook

Glycosylation, Glycoprotein, Glycome, Glycosyltransferase, Maillard-reactie.