Kolencentrales

Kolencentrales zijn thermische elektriciteitscentrales die fossiele brandstof kool verbranden om stoom te produceren die een turbine en generator aandrijft. Het brandstofverbruik vindt plaats in een verbrandingskamer; de warmte verwarmt water in een ketel tot stoom, die vervolgens een stoomturbine aandrijft. De rookgassen worden gereinigd alvorens ze via een schoorsteen naar buiten gaan. Een kolencentrale omvat meestal een kolenopslag, een boiler, een stoomturbine, een generator, een condenser en een koelwatersysteem.

Technologie en efficiëntie: kolencentrales kunnen op verschillende manieren draaien. De oudste centrales zijn subkritisch; modernere installaties zijn (ultra)superkritisch en werken bij hogere drukken en temperaturen, waardoor minder brandstof nodig is voor dezelfde output. Efficiëntie varieert met ontwerp: subkritisch circa 33-37%, superkritisch circa 38-42%, ultrasuperkritisch boven 42-45%.

Milieu en regelgeving: kolencentrales leveren significante CO2-emissies en ook zwaveldioxide, stikstofoxide (NOx) en kwik. In veel regio's gelden milieuregels en systemen voor koolstofhandel (bijv. ETS). Rookgasreiniging en fijnstoffilters verminderen uitstoot; ontwikkelingen richten zich op emissiereductie en, waar mogelijk, op koolstofafvang en opslag (CCS) of biomassa-co-fire.

Economie en toekomst: wereldwijd blijft kolen relatief goedkoop, maar de rol varieert. In veel westerse landen neemt het aandeel kolen af door concurrentie van aardgas en hernieuwbare bronnen; in China, India en andere delen van Azië blijft de capaciteit toenemen. De toekomst richt zich op hogere efficiëntie en mogelijk CCS, terwijl regelgeving en economische factoren de nieuwbouw beperken.

Globale spreiding: de grootste producenten zijn China, India, de Verenigde Staten, Indonesië en Australië.