Genderrollen

Genderrollen verwijzen naar verwachtingen en normen die samenlevingen toekennen aan mannen en vrouwen met betrekking tot gedrag, arbeid, huishouding en persoonlijke kenmerken. Ze zijn anders dan genderidentiteit (het gevoel van eigen gender) en sekse (lichamelijke kenmerken). Genderrollen zijn sociaal geconstrueerd en variëren over tijd en cultuur.

Ze ontstaan en worden onderhouden door socialisatie, onderwijs, media, religie, wetgeving en economische structuren. Vanaf jonge leeftijd leren kinderen wat “passend” gedrag is voor hun sekse; dit beïnvloedt beroepen, gezinsverhoudingen, emoties en vrijetijdsbesteding.

Historisch gezien zijn genderrollen dynamisch. In veel samenlevingen zijn traditionele verwachtingen veranderd met industrialisatie, feminisme en wetgeving die gelijkheid bevordert. Tegelijkertijd bestaan er nog steeds sterke gendernormen die sommige groepen beperken, en in sommige culturen zijn rollen onderhevig aan religieuze of etnische tradities.

Kritische benaderingen benadrukken dat genderrollen niet binair of universieel zijn en vaak samenhangen met klasse, etniciteit en seksuele oriëntatie. Onderzoekers waarschuwen tegen stereotypering en pleiten voor beleid en onderwijs dat mogelijkheden biedt ongeacht gender. Veel beleid probeert genderrollen te flexibiliseren, bijvoorbeeld door ouderschapsverlof, gelijke betaling en onderwijs dat diverse loopbanen ondersteunt.